CHUYỂN DỊCH CÂN BẰNG HÓA HỌC

  -  

$2,KClO_3 ,,, oversetMnO_2,,,t^,olongrightarrow ,, 2,KCl ,,+,, 3,O_2$

- vào phương trình chất hóa học của bội nghịch ứng một chiều, bạn ta cần sử dụng một mũi tên chỉ chiều phản ứng.

Bạn đang xem: Chuyển dịch cân bằng hóa học

2. Phản bội ứng thuận nghịch

- Là rất nhiều phản ứng xẩy ra theo hai chiều trái ngược nhau trong thuộc điều kiện.

$Cl_2 ,,+,, H_2O ,,, undersetphản,,ứng,,nghịchoversetphản,,ứng,,thuận ightleftharpoons ,,, HCl ,,+,, HClO$

- vào phương trình hóa học của phản nghịch ứng thuận nghịch, người ta sử dụng hai mũi tên ngược hướng nhau.

3. Thăng bằng hóa học

$ullet ,$ Xét phản nghịch ứng thuận nghịch sau:

$H_2,(k) ,,+,, I_2,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,HI,(k)$

- Sự đổi khác của vận tốc phản ứng thuận $v_t$ cùng phản ứng nghịch $v_n$ được xác minh theo đồ thị sau:

*

- lúc $v_t = v_n$ thì bội nghịch ứng đạt trạng thái cân bằng và được gọi là cân đối hóa học.

$ullet ,$ Kết luận:

- Định nghĩa: thăng bằng hóa học là tinh thần của phản bội ứng thuận nghịch khi vận tốc phản ứng thuận bằng vận tốc phản ứng nghịch.

- thăng bằng hóa học là 1 cân bằng động.

- Ở trạng thái cân bằng, trong hệ luôn luôn có mặt các chất phản ứng và những chất sản phẩm.

II. SỰ CHUYỂN DỊCH CÂN BẰNG HÓA HỌC

1. Thí nghiệm

- Lắp bộ dụng cụ bao gồm 2 ống nghiệm bao gồm nhánh (a) và (b), được nối cùng với nhau bởi một ống vật liệu nhựa mềm, có khóa K như hình:

*

- nạp đầy khí $NO_2$ vào cả nhì ống nghiệm ở ánh sáng thường. Nút kín cả nhị ống, xét cân nặng bằng:

$underbrace 2,mathop NO_2limits_^,(k)_mathop (màu,,nâu,,đỏ)limits_^ ,, ightleftharpoons ,, underbrace mathop N_2O_4limits_^,(k)_mathop (không,,màu)limits_^$

- màu sắc của hỗn hợp khí trong cân nặng bằng ở cả 2 ống là như nhau.

- Đóng khóa K, phòng khí ở 2 ống khuếch tán vào nhau.

- dìm ống (a) vào nước đá, cân bằng vận động và di chuyển theo chiều làm sút $NO_2$ và tăng $N_2O_4$ phải màu của ống thử (a) nhạt hơn lúc ban đầu.

$Longrightarrow ,$ hiện tại tượng đó được gọi là sự việc chuyển dịch cân đối hóa học.

2. Định nghĩa

- Sự di chuyển cân bằng hóa học là sự dịch rời từ trạng thái cân đối này lịch sự trạng thái cân bằng khác bởi tác động của những yếu tố từ phía bên ngoài lên cân nặng bằng.

III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÂN BẰNG HÓA HỌC

1. Ảnh hưởng của nồng độ

$ullet ,$ Xét cân đối sau:

$C,(r) ,,+,, CO_2 ,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,CO,(k)$

- lúc tăng $CO_2$ thì cân nặng bằng vận động và di chuyển theo chiều thuận (chiều làm giảm $CO_2$).

- Khi bớt $CO_2$ thì cân nặng bằng chuyển dịch theo chiều nghịch (chiều làm cho tăng $CO_2$).

Xem thêm: Fructozo Không Phản Ứng Với Chất Nào Sau Đây ? Fructozơ Không Phản Ứng Với Chất Nào Sau Đây

$ullet ,$ Kết luận:

- khi tăng hoặc sút nồng độ một chất trong cân đối thì cân nặng bằng khi nào cũng chuyển dời theo chiều có tác dụng giảm tác động của việc tăng hoặc giảm nồng độ của hóa học đó.

- lưu giữ ý: hóa học rắn không làm tác động đến cân bằng của hệ.

2. Ảnh hưởng của áp suất

$ullet ,$ Xét thăng bằng sau:

$N_2O_4,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,NO_2,(k)$

- lúc tăng áp suất thì cân bằng chuyển dịch theo chiều làm sút áp suất.

- Khi sút áp suất thì cân bằng vận động và di chuyển theo chiều có tác dụng tăng áp suất.

$ullet ,$ Kết luận:

- lúc tăng hoặc giảm áp suất bình thường của hệ cân bằng thì cân nặng bằng bao giờ cũng vận động và di chuyển theo chiều làm cho giảm ảnh hưởng tác động của việc tăng hoặc bớt áp suất đó.

- lưu lại ý: khi số mol khí ở cả hai vế cân nhau (hoặc phản nghịch ứng không tồn tại chất khí) thì áp suất không tác động đến cân bằng.

Thí dụ:

$H_2,(k) ,,+,, I_2,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,HI,(k)$

$Fe_2O_3,(r) ,,+,, 3,CO,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,Fe,(r) ,,+,, 3,CO_2,(k)$

3. Ảnh tận hưởng của nhiệt độ

$ullet ,$ phản bội ứng thu nhiệt cùng phản ứng tỏa nhiệt:

- phản nghịch ứng thu sức nóng là phản ứng lấy thêm tích điện để tạo thành sản phẩm. Kí hiệu $Delta H>0$.

- bội phản ứng tỏa sức nóng là làm phản ứng mất bớt năng lượng. Kí hiệu $Delta H

$ullet ,$ Ví dụ: Xét làm phản ứng sau:

$underbrace mathop N_2O_4limits_^,(k)_mathop (không,,màu)limits_^ ,, ightleftharpoons ,, underbrace mathop NO_2limits_^,(k)_mathop (nâu,,đỏ)limits_^,,,,,,,,,,,, Delta H = +58,kJ$

- nhấn xét:

+ bội nghịch ứng thuận thu nhiệt vì $Delta H = +58,kJ>0$

+ bội phản ứng nghịch lan nhiệt vị $Delta H = -58,kJ

$Longrightarrow ,$ Ảnh hưởng của nhiệt độ đến cân đối hóa học: lúc tăng nhiệt độ độ, cân bằng di chuyển theo chiều làm phản ứng thu nhiệt (giảm tác động tăng sức nóng độ). Khi hạ nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều bội nghịch ứng tỏa nhiệt (giảm tác động hạ nhiệt độ).

$ullet ,$ Kết luận:

- Nguyên lí vận động và di chuyển cân bởi Lơ Sa-tơ-li-ê: Một bội nghịch ứng thuận nghịch đã ở trạng thái cân bằng khi chịu một tác động ảnh hưởng từ bên ngoài như thay đổi nồng độ, áp suất, ánh sáng thì cân bằng sẽ chuyển dời theo chiều làm giảm tác động bên phía ngoài đó.

4. Sứ mệnh của chất xúc tác

- chất xúc tác không ảnh hưởng đến cân bằng hóa học.

- Vai trò hóa học xúc tác là làm tăng tốc độ phản ứng thuận và phản ứng nghịch với số lần bằng nhau.

- khi chưa cân bằng thì chất xúc tác khiến cho cân bằng thiết lập cấu hình nhanh hơn.

IV. Ý NGHĨA CỦA TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG VÀ CÂN BẰNG HÓA HỌC vào SẢN XUẤT HÓA HỌC

Xem xét một số trong những thí dụ sau nhằm thấy chân thành và ý nghĩa của tốc độ phản ứng và thăng bằng hóa học trong chế tạo hóa học:

$ullet ,$ tỉ dụ 1:

$2,SO_2,(k) ,,+,, O_2,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,SO_3,(k) ,,,,,,,,,,,, Delta H

- Ở ánh sáng thường, phản bội ứng xẩy ra chậm. Để tăng tốc độ phản ứng cần dùng hóa học xúc tác và tăng sức nóng độ. Nhưng đây là phản ứng tỏa nhiệt, nên khi tăng nhiệt độ độ, cân nặng bằng chuyển dời theo chiều nghịch có tác dụng giảm công suất phản ứng. Để hạn chế tác dụng này, fan ta cần sử dụng một lượng dư không khí, nghĩa là tăng mật độ oxi, tạo nên cân bằng vận động và di chuyển theo chiều thuận.

Xem thêm: Các Phương Pháp Giải Phương Trình Lượng Giác, Một Số Phương Trình Lượng Giác Thường Gặp

$ullet ,$ tỉ dụ 2:

$N_2,(k) ,,+,, 3,H_2,(k) ,, ightleftharpoons ,, 2,NH_3,(k) ,,,,,,,,,,,, Delta H

- Ở ánh nắng mặt trời thường, tốc độ phản ứng xảy ra rất chậm; mà lại ở nhiệt độ cao, cân nặng bằng di chuyển theo chiều nghịch; bởi vì đó, bội nghịch ứng này yêu cầu được thực hiện ở ánh nắng mặt trời thích hợp, áp suất cao và sử dụng chất xúc tác.